Miłorząb japoński (ginkgo biloba) – właściwości, dawkowanie i wpływ na pamięć i krążenie

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, fitoterapeuty ani farmaceuty. Przed zastosowaniem miłorzębu japońskiego skonsultuj się ze specjalistą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na stałe.

Co to jest miłorząb japoński i jakie ma właściwości lecznicze?

Miłorząb japoński (Ginkgo biloba) jest drzewem liściastym z rodziny Ginkgoaceae, uznawanym za żywą skamieniałość – gatunek niezmieniony od ponad 200 milionów lat. W fitoterapii liście miłorzębu japońskiego są stosowane od co najmniej 2000 lat w tradycyjnej medycynie chińskiej, a od kilku dekad stanowią jeden z najlepiej przebadanych surowców roślinnych na świecie.

Europejska Agencja Leków (EMA) oraz jej komitet ds. ziołowych produktów leczniczych (HMPC) opublikowały monografię dla surowca Ginkgo biloba folium, potwierdzającą tradycyjne i dobrze ugruntowane zastosowanie lecznicze suchego wyciągu z liści. Według tej monografii ekstrakt standaryzowany EGb 761 wykazuje właściwości:

• antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki uszkadzające komórki nerwowe i śródbłonek naczyń,
• wazodilatacyjne – rozszerza naczynia krwionośne i poprawia mikrokrążenie,
• neuroprotekcyjne – chroni neurony przed stresem oksydacyjnym i niedokrwieniem,
• antyagregacyjne – ogranicza zlepianie płytek krwi poprzez hamowanie czynnika aktywującego płytki (PAF).

Właściwości lecznicze miłorzębu japońskiego wynikają bezpośrednio z zawartości flawonoidów ginkgo i terpenoidów (ginkgolidów oraz bilobalidu), które działają synergistycznie. Portal polishnature.pl omawia fitoterapię opartą na weryfikowalnych danych klinicznych, dlatego w tym artykule powołujemy się wyłącznie na recenzowane badania i oficjalne monografie.

Które części rośliny miłorzębu mają działanie lecznicze?

Działanie lecznicze Ginkgo biloba koncentruje się przede wszystkim w liściach, które są głównym surowcem zielarskim stosowanym w produkcji ekstraktu standaryzowanego EGb 761. Liście zawierają pełne spektrum substancji czynnych: flawonoidy ginkgo, ginkgolidy A, B i C oraz bilobalid.

Nasiona miłorzębu japońskiego są stosowane kulinarnie w Azji Wschodniej, jednak w stanie surowym zawierają 4-O-metylpirydoksynę – substancję toksyczną mogącą wywoływać drgawki. W Europie nasiona nie są dopuszczone jako surowiec zielarski. Ekstrakt standaryzowany EGb 761, produkowany wyłącznie z liści, zawiera 24% flawonoidów glikozydowych i 6% terpenolaktonów – to benchmark jakościowy dla preparatów dostępnych w aptekach.

Jak miłorząb japoński wpływa na pamięć i koncentrację?

Miłorząb japoński wspiera pamięć i koncentrację poprzez poprawę mikrokrążenia mózgowego, ochronę neuronów przed stresem oksydacyjnym oraz modulację aktywności neuroprzekaźników. Działanie na układ nerwowy jest wielokierunkowe i stanowi podstawę zastosowania ekstrakt standaryzowany EGb 761 w łagodnych zaburzeniach poznawczych (ang. Mild Cognitive Impairment, MCI).

Mechanizm neuroprotekcji przebiega następująco: flawonoidy ginkgo neutralizują wolne rodniki tlenowe atakujące błony komórkowe neuronów, natomiast ginkgolidy A, B i C hamują agregację płytek krwi, co bezpośrednio poprawia przepływ krwi w najmniejszych naczyniach zaopatrujących tkankę mózgową. Bilobalid z kolei wykazuje właściwości neuroprotekcyjne, zmniejszając ekscytotoksyczność wywołaną przez glutaminian.

Badanie kliniczne opublikowane w „Phytotherapy Research” (Napryeyenko i Borzenko, 2007) z udziałem 400 pacjentów wykazało, że stosowanie 240 mg EGb 761 na dobę przez 22 tygodnie istotnie statystycznie poprawiało wyniki testów pamięci i uwagi u chorych z demencją naczyniopochodną. Metaanaliza przeprowadzona przez Birks i Grimley Evans dla Cochrane Collaboration (aktualizacja 2009) objęła ponad 2400 uczestników i potwierdziła umiarkowany wpływ ekstraktu na poprawę funkcji poznawczych w demencji, przy jednoczesnym wskazaniu na potrzebę dalszych badań.

Miłorząb japoński tradycyjnie stosowany jest również przez osoby zdrowe chcące poprawić koncentrację podczas intensywnej pracy umysłowej, choć dowody na skuteczność w tej grupie są słabsze niż w badaniach nad MCI. Jeśli interesuje Cię melisa lekarska na koncentrację jako uzupełnienie fitoterapii wspierającej układ nerwowy, warto zapoznać się z jej właściwościami. Dodatkowe ziołowe wsparcie dla układu nerwowego omawiamy w osobnych artykułach.

Jaki wpływ ma ginkgo na krążenie krwi i naczynia krwionośne?

Ginkgo biloba wpływa na krążenie krwi poprzez rozszerzanie naczyń obwodowych, hamowanie czynnika aktywującego płytki (PAF) i poprawę reologii krwi, co zmniejsza jej lepkość i ułatwia przepływ przez naczynia włosowate.

Właściwości wazodilatacyjne Ginkgo biloba wynikają ze zdolności flawonoidów do stymulowania uwalniania tlenku azotu (NO) przez komórki śródbłonka. Tlenek azotu rozkurcza mięśnie gładkie naczyń, zwiększając ich luz i redukując opór obwodowy. Strzelecka H. i Kowalski J. w „Polskim Ziołoznawstwie” (2000) opisują działanie liści miłorzębu na naczynia obwodowe jako jedno z najbardziej udokumentowanych klinicznie spośród wszystkich surowców zielarskich stosowanych w europejskiej fitoterapii.

Zastosowania kliniczne w zaburzeniach krążenia obwodowego obejmują:

• chromanie przestankowe (zaburzenia krążenia w kończynach dolnych) – EMA uznaje to zastosowanie za dobrze ugruntowane,
• zimne dłonie i stopy wynikające z osłabionego krążenia obwodowego,
• zaburzenia krążenia mózgowego o charakterze naczyniopochodnym (zawroty głowy, szumy uszne),
• zmiany miażdżycowe naczyń obwodowych jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego.

Hamowanie PAF przez ginkgolidy stanowi oddzielny, istotny mechanizm: PAF to fosfolipid biorący udział w agregacji płytek krwi i powstawaniu zakrzepów. Blokowanie jego receptorów zmniejsza ryzyko tworzenia mikrozakrzepów w naczyniach obwodowych. To jednocześnie powód, dla którego dawkowanie ginkgo wymaga ostrożności u osób stosujących leki przeciwzakrzepowe. Więcej informacji o zioła na stres i nerwy jako uzupełnieniu ziołowej opieki nad układem naczyniowym znajdziesz w powiązanym artykule.

Jakie substancje czynne zawiera miłorząb japoński?

Miłorząb japoński zawiera dwie główne grupy substancji czynnych: flawonoidy glikozydowe (24% w standaryzowanym ekstrakcie) oraz terpenoidy – ginkgolidy A, B i C, a także bilobalid (łącznie 6% terpenolaktonów).

Szczegółowy skład liści Ginkgo biloba i odpowiadające im działanie farmakologiczne:

Flawonoidy ginkgo – kwercetyna, kemferol i izoramnetyna oraz ich glikozydy. Kwercetyna wykazuje najsilniejsze właściwości antyoksydacyjne spośród tej grupy, neutralizując reaktywne formy tlenu. Kemferol i izoramnetyna modulują aktywność enzymów zapalnych, ograniczając stany zapalne naczyń.

Terpenoidy – ginkgolid A, B i C (laktony diterpenu) oraz bilobalid (lakton seskwiterpenu). Ginkgolid B jest najsilniejszym naturalnym inhibitorem PAF spośród wszystkich znanych substancji roślinnych. Bilobalid wykazuje działanie neuroprotekcyjne i wspomaga regenerację osłonek mielinowych neuronów według badań prowadzonych przez Yabe i Bhattacharya opublikowanych w „Pharmacology & Therapeutics” (2000).

Kwasy ginkgolowe – frakcja potencjalnie alergizująca, obecna w surowych liściach. Wysokiej jakości ekstrakt standaryzowany EGb 761 zawiera mniej niż 5 ppm kwasów ginkgolowych, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych.

Czym są flawonoidy i terpenoidy ginkgo biloba?

Flawonoidy to polifenolowe związki roślinne odpowiedzialne za ochronę antyoksydacyjną naczyń i neuronów, natomiast terpenoidy to lipidowe wtórne metabolity roślinne wywierające bezpośredni wpływ na agregację płytek i przewodnictwo nerwowe.

W ekstrakcie standaryzowanym EGb 761 obie grupy substancji czynnych działają synergistycznie: flawonoidy ginkgo chronią błony komórkowe przed utlenianiem, podczas gdy terpenoidy – w szczególności ginkgolid B – blokują receptory PAF na powierzchni płytek krwi. Standaryzacja 24% flawonoidów i 6% terpenoidów gwarantuje powtarzalną dawkę biologicznie czynnych składników w każdej tabletce lub kapsułce, co odróżnia preparat leczniczy od niestandaryzowanych herbat ziołowych.

Jak dawkować miłorząb japoński – ekstrakt, tabletki i napar?

Dawkowanie ginkgo zależy od formy preparatu i wskazania: ekstrakt standaryzowany EGb 761 stosuje się w dawce 120-240 mg na dobę, natomiast napar z suszonych liści przygotowuje się z 1-2 g surowca 2 razy dziennie.

Poniższa tabela przedstawia zalecane formy i dawki na podstawie monografii EMA/HMPC dla Ginkgo biloba:

Forma preparatu	Dawka dzienna	Wskazanie	Czas kuracji
Ekstrakt standaryzowany EGb 761 (kapsułki/tabletki)	120 mg na dobę (2 x 60 mg lub 1 x 120 mg)	Zaburzenia krążenia obwodowego, chromanie przestankowe	Min. 8 tygodni
Ekstrakt standaryzowany EGb 761 (kapsułki/tabletki)	240 mg EGb 761 na dobę (1 x 240 mg lub 2 x 120 mg)	Łagodne zaburzenia poznawcze, wsparcie pamięci	Min. 8-12 tygodni
Suchy wyciąg z liści (niestandaryzowany)	Równoważnik 3-6 g suszonych liści dziennie	Tradycyjne zastosowanie – krążenie	6-8 tygodni
Napar z suszonych liści	1-2 g suszu, 2 x dziennie	Tradycyjne zastosowanie – ogólne wsparcie	4-6 tygodni
Krople (wyciąg płynny)	Zgodnie z ulotką producenta	Zależy od stężenia	Min. 8 tygodni

Powyższe dawki mają charakter informacyjny i nie stanowią zalecenia lekarskiego. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj dawkowanie ginkgo z lekarzem lub farmaceutą.

Jak długo należy stosować miłorząb japoński, aby zauważyć efekty?

Minimalne efekty stosowania miłorzębu japońskiego są zauważalne po 8 tygodniach regularnego przyjmowania, a pełne działanie ekstrakt standaryzowany EGb 761 osiąga po 12 tygodniach kuracji.

Opóźnienie efektów wynika z mechanizmu działania: poprawa mikrokrążenia i neuroprotekcja są procesami stopniowymi, wymagającymi czasu na odbudowę funkcji śródbłonka i zmniejszenie stresu oksydacyjnego neuronów. Przy stosowaniu dłuższym niż 3 miesiące monografia EMA zaleca konsultację z lekarzem w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa kontynuowania fitoterapii.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania miłorzębu japońskiego?

Przeciwwskazania do stosowania miłorzębu japońskiego obejmują zaburzenia krzepliwości krwi, leczenie lekami przeciwzakrzepowymi, epilepsję oraz udokumentowaną alergię na rośliny z rodziny Ginkgoaceae. Lista ta opiera się na oficjalnej monografii EMA/HMPC.

Pełne przeciwwskazania do stosowania Ginkgo biloba:

• Zaburzenia krzepliwości krwi (hemofilia, trombocytopenia, skazy krwotoczne) – działanie antyagregacyjne miłorzębu japońskiego zwiększa ryzyko krwawień.
• Planowane zabiegi chirurgiczne lub stomatologiczne – ekstrakt standaryzowany EGb 761 należy odstawić minimum 2 tygodnie przed planowaną operacją ze względu na ryzyko przedłużonego krwawienia.
• Epilepsja i napady drgawkowe – ginkgolidy mogą obniżać próg drgawkowy u osób z padaczką.
• Alergia na rośliny z rodziny Ginkgoaceae – surowe liście i niestandaryzowane preparaty zawierają kwasy ginkgolowe o potencjale uczulającym.
• Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, klopidogrel, aspiryna w dawkach terapeutycznych) – interakcje z lekami szczegółowo omawia kolejna sekcja.
• Ciąża i karmienie piersią – brak danych bezpieczeństwa dla tych grup; szczegółowe omówienie poniżej.
• Dzieci poniżej 12. roku życia – brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania.

Podobnie jak w przypadku kozłka lekarskiego, kozłek lekarski i jego przeciwwskazania stanowią ważny element odpowiedzialnej fitoterapii – nawet preparaty roślinne mogą wywoływać poważne działania niepożądane u osób z określonymi schorzeniami lub przyjmujących leki przewlekle.

Czy miłorząb japoński wchodzi w interakcje z lekami?

Tak, miłorząb japoński wchodzi w klinicznie istotne interakcje z wieloma grupami leków, a najpoważniejsze z nich dotyczą środków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych.

Hamowanie PAF przez ginkgolidy oraz antyoksydacyjne działanie flawonoidów na śródbłonek naczyń zmieniają kinetykę niektórych substancji leczniczych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze interakcje z lekami:

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe:

• Warfaryna i acenokumarol – ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i groźnych krwawień; opisano przypadki krwawień wewnątrzczaszkowych przy jednoczesnym stosowaniu,
• Klopidogrel i tiklopidyna – addytywne działanie antyagregacyjne, ryzyko krwawień wzrasta wielokrotnie,
• Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) w dawkach terapeutycznych – podobny mechanizm interakcji.

Leki wpływające na układ nerwowy:

• SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) – teoretyczne ryzyko zespołu serotoninowego i nasilenia krwawień z uwagi na właściwości serotoninergiczne,
• Leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenytoina, kwas walproinowy) – ekstrakt standaryzowany EGb 761 może osłabiać ich działanie przez indukcję enzymów wątrobowych.

Interakcje metaboliczne:

• Inhibitory i substraty CYP450 – ginkgo biloba modyfikuje aktywność izoenzymów CYP3A4 i CYP2C9, co może zmieniać stężenie wielu leków metabolizowanych tą drogą, w tym cyklosporyny i niektórych statyn.

Powyższa lista nie jest wyczerpująca. Dawkowanie ginkgo przy jednoczesnym stosowaniu jakichkolwiek leków przewlekłych wymaga bezwzględnej konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Fitoterapia nie zastępuje porady lekarza.

Czy miłorząb japoński jest bezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią?

Nie, miłorząb japoński nie jest zalecany kobietom w ciąży ani karmiącym piersią ze względu na brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych grupach oraz udokumentowane właściwości antyagregacyjne zwiększające ryzyko krwawień.

Monografia EMA/HMPC jednoznacznie wyklucza stosowanie Ginkgo biloba folium w ciąży i podczas laktacji. Właściwości wazodilatacyjne i hamowanie PAF mogą zwiększać ryzyko krwawień w trzecim trymestrze oraz podczas porodu. Brak danych dotyczących przenikania substancji czynnych do mleka matki uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa dla niemowląt karmionych piersią.

Dzieci poniżej 12. roku życia nie powinny stosować preparatów z miłorzębu japońskiego bez nadzoru lekarza – nie przeprowadzono wystarczających badań klinicznych w tej grupie wiekowej. W przypadku nastolatków powyżej 12. roku życia każde zastosowanie ekstrakt standaryzowany EGb 761 powinno być uzgodnione z pediatrą lub fitoterapeutą.

Jak przygotować napar z liści miłorzębu japońskiego?

Napar z liści miłorzębu japońskiego przygotowuje się przez zalanie 1-2 g suszonych liści 150 ml wrzątku i parzenie pod przykryciem przez 10 minut.

Pełna instrukcja przygotowania naparu z liści Ginkgo biloba:

• Odmierz surowiec – użyj 1-2 g suszonych liści miłorzębu japońskiego (1 g to ok. 1 płaska łyżeczka od herbaty). Suche liście dostępne są w aptekach i sklepach zielarskich, m.in. w ofercie firmy Herbapol i Bonimed.
• Przygotuj naczynie – wsyp liście do filiżanki lub zaparzacza z pokrywką, która zatrzyma lotne składniki aktywne podczas parzenia.
• Zalej wrzątkiem – wlej 150 ml wody o temperaturze 90-95 stopni Celsjusza (nie wrzącej, by nie niszczyć wrażliwych flawonoidów).
• Parzyć pod przykryciem – przykryj filiżankę spodkiem lub pokrywką i pozostaw na 10 minut.
• Przecedź napar – przelej przez sitko, oddzielając liście od płynu.
• Spożyj napar – pij 2 razy dziennie, najlepiej po posiłku. Nie dosładzaj lub dosłodź miodem.

Napar z liści ma niższe stężenie substancji czynnych niż ekstrakt standaryzowany EGb 761, dlatego działa łagodniej. Suche liście miłorzębu japońskiego dostępne są w aptekach tradycyjnych i internetowych oraz w sklepach zielarskich w całej Polsce.

Jaki jest najlepszy ekstrakt z miłorzębu japońskiego dostępny w Polsce?

Najlepszy ekstrakt z miłorzębu japońskiego to preparat standaryzowany na zawartość 24% flawonoidów glikozydowych i 6% terpenolaktonów, oznaczony jako ekstrakt EGb 761 lub zgodny z tymi parametrami standaryzacji.

Wybierając preparat z Ginkgo biloba w polskiej aptece lub sklepie zielarskim, sprawdź następujące cechy jakościowe:

• Standaryzacja ekstraktu – etykieta powinna zawierać informację „ekstrakt standaryzowany EGb 761” lub wskazywać 24% flawonoidów i 6% terpenoidów. To gwarancja powtarzalnej dawki substancji czynnych.
• Zawartość kwasów ginkgolowych poniżej 5 ppm – limit bezpieczeństwa określony przez EMA; wysokiej jakości preparaty podają tę wartość na opakowaniu.
• Forma farmaceutyczna – kapsułki i tabletki powlekane zapewniają stabilność i dokładne dawkowanie 120 mg EGb 761 lub 240 mg EGb 761 na dobę; krople (wyciąg płynny) są alternatywą dla osób z trudnościami z połykaniem tabletek.
• Certyfikaty i rejestracja – szukaj preparatów zarejestrowanych jako leki OTC lub suplementy z certyfikatem GMP (dobra praktyka wytwarzania); apteki i sklepy zielarskie w Polsce (Herbapol, Bonimed, apteki sieciowe) oferują produkty spełniające te kryteria.
• Data ważności i warunki przechowywania – flawonoidy ginkgo są wrażliwe na światło i wilgoć; preparaty powinny być przechowywane w szczelnym opakowaniu, z dala od słońca.

Według danych z 2025 roku ekstrakt standaryzowany EGb 761 jest dostępny w Polsce zarówno jako lek bez recepty (OTC), jak i suplement diety w aptekach stacjonarnych i internetowych.

Czy miłorząb japoński pomaga na szumy uszne i zawroty głowy?

Miłorząb japoński tradycyjnie stosowany jest w szumach usznych (łac. tinnitus) i zawrotach głowy o podłożu naczyniowym, jednak wyniki badań klinicznych są niejednoznaczne i wymagają ostrożnej interpretacji.

Mechanizm potencjalnego działania w tinnitusie jest zbieżny z omówionym już wpływem na krążenie mózgowe: poprawa mikrokrążenia w naczyniach ślimaka i nerwu słuchowego może łagodzić odczuwanie szumów usznych związanych z niedokrwieniem. Metaanaliza Cochrane przeprowadzona przez Hilton i Zimmermann (2013) objęła 1543 pacjentów z tinnitusem i wykazała brak istotnych statystycznie różnic między ekstraktem Ginkgo biloba a placebo w redukcji nasilenia szumów usznych – autorzy ocenili jakość dostępnych dowodów jako niską. Nowsze badania, m.in. praca Zhanga i współpracowników opublikowana w „Journal of Laryngology and Otology” (2021), wskazują na możliwą skuteczność w podgrupie pacjentów z zawrotami głowy o podłożu naczyniowym, jednak nie w idiopatycznym tinnitusie.

Zawroty głowy naczyniowe – powiązane z opisanym wcześniej wpływem ginkgo na krążenie obwodowe i mózgowe – stanowią bardziej udokumentowane wskazanie niż tinnitus izolowany. Fitoterapia miłorzębem japońskim może wspierać leczenie tych dolegliwości, lecz nie zastępuje diagnostyki przyczyny zawrotów ani porady lekarza.

Podsumowanie – dla kogo miłorząb japoński będzie najlepszym wyborem?

Miłorząb japoński będzie najlepszym wyborem dla dorosłych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, problemami z pamięcią i koncentracją, zaburzeniami krążenia obwodowego (chromanie przestankowe, zimne kończyny) oraz zawrotami głowy o podłożu naczyniowym – zawsze pod kontrolą lekarza lub fitoterapeuty.

Ekstrakt standaryzowany EGb 761 ma najsilniejsze wsparcie kliniczne spośród wszystkich form surowca – osoby szukające konkretnego działania powinny wybierać preparaty standaryzowane, nie niestandaryzowane napary. Właściwości lecznicze miłorzębu japońskiego są rzeczywiste i dobrze udokumentowane, jednak fitoterapia nie zastępuje porady lekarza w przypadku poważnych zaburzeń krążenia mózgowego ani choroby Alzheimera.

Interakcje z lekami i lista przeciwwskazań sprawiają, że nie jest to suplement odpowiedni dla każdego – osoby przyjmujące warfarynę, klopidogrel, leki przeciwdrgawkowe lub SSRI powinny bezwzględnie skonsultować zamiar stosowania dawkowania ginkgo z farmaceutą lub lekarzem prowadzącym.

Jeśli poszukujesz uzupełniających metod naturalnego wsparcia dla układu nerwowego, zapoznaj się z naszymi artykułami o zioła na zdrowy sen oraz passiflora na uspokojenie – rośliny te mogą stanowić bezpieczne dopełnienie całościowego podejścia do zdrowia układu nerwowego i krążenia.

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady lekarza, fitoterapeuty ani farmaceuty. Autorka – fitoterapeutka i zielarka z 10-letnim doświadczeniem – opiera swoje teksty na zweryfikowanych danych klinicznych, jednak każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny specjalisty. Przed zastosowaniem miłorzębu japońskiego, szczególnie przy jednoczesnym przyjmowaniu leków, skonsultuj się z lekarzem.

Zrodla i literatura:

• Strzelecka H., Kowalski J. – „Polskie Ziołoznawstwo” (2000), sekcja Ginkgo biloba
• EMA/HMPC – Monografia Ginkgo biloba folium (aktualizacja 2015)
• Birks J., Grimley Evans J. – Cochrane Systematic Review (2009): „Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia”
• Hilton M.P., Zimmermann E.F. – Cochrane Review (2013): „Ginkgo biloba for tinnitus”
• Napryeyenko O., Borzenko I. – „Phytotherapy Research” (2007): badanie kliniczne EGb 761 w demencji
• Yabe T., Bhattacharya S.K. – „Pharmacology and Therapeutics” (2000): neuroprotekcja bilobalidu

Alicja Wierzbicka

Od ponad 7 lat zgłębiam tajniki biochemii kosmetycznej. Nie wierzę w „magiczne eliksiry”, ale wierzę w systematyczność, zrozumienie bariery hydrolipidowej i siłę ekstraktów roślinnych. Moim celem jest odczarowanie skomplikowanych składów INCI i przetłumaczenie ich na język zrozumiały dla każdej z nas.

CZYTAJ  Melisa lekarska: właściwości, dawkowanie i jak zaparzyć napar

Prywatnie? Jestem fanką leśnych spacerów, jogi twarzy i poszukiwaczką zapomnianych polskich manufaktur, które tworzą kosmetyki na światowym poziomie.

Powiązane wpisy:

Ostropest plamisty: właściwości, działanie na wątrobę i dawkowanie sylimaryny Czosnek pospolity: właściwości lecznicze, dawkowanie i zastosowanie Lawenda wąskolistna – właściwości uspokajające, napar i dawkowanie Głóg dwuszyjkowy: właściwości, działanie na serce i ciśnienie krwi